Wat is type 2 diabetes?
Type 2 diabetes (ook wel diabetes mellitus type 2 genoemd) is een chronische aandoening waarbij het lichaam moeite heeft om de bloedsuikerspiegel (glucose) op een normaal niveau te houden.
In een eerste fase is er voornamelijk sprake van insulineresistentie. Dit betekent dat de cellen in het lichaam (vooral in spieren, vet en lever) niet goed meer reageren op insuline, het hormoon dat glucose helpt om in de cellen te komen. In een tweede fase is er ook onvoldoende insulineproductie. Dan maakt de alvleesklier wel nog insuline aan, maar vaak niet genoeg om de verhoogde bloedsuiker te compenseren. In deze fase zal het opstarten van een insulinebehandeling meestal nodig zijn.
We stellen de diagnose van diabetes type 2 bij een nuchtere bloedsuikerspiegel ≥ 126 mg/dl of een HbA1c ≥ 6.5%.
Wat is prediabetes?
Prediabetes is de fase waarbij de bloedsuikerspiegels reeds hoger zijn dan normaal, maar nog niet hoog genoeg om de diagnose diabetes type 2 te stellen. In deze fase is er voornamelijk sprake van insulineresistentie.
De diagnose van prediabetes wordt gesteld bij een nuchtere bloedsuikerspiegel > 100 mg/dl of een HbA1c > 6%, ofwel bij afwijkende waarden op een Orale Glucosetolerantietest (of OGTT).
Wat zijn de symptomen van type 2 diabetes?
Type 2 diabetes ontwikkelt zich meestal geleidelijk. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Veel dorst en vaak moeten plassen
- Vermoeidheid
- Wazig zien
- Langzaam genezende wondjes
- Terugkerende infecties (bijv. aan huid of blaas)
- Vermagering zonder dieet
- Soms geen merkbare klachten (vooral in het beginstadium)
Hoe ontstaat type 2 diabetes?
Type 2 diabetes kan ontstaan door een combinatie van weinig lichaamsbeweging en een ongezonde voeding (met veel suikers en verzadigde vetten), wat leidt tot overgewicht (vnl. buikvet is ongunstig). Er is ook een erfelijke component en sommige etnische achtergronden zijn hier meer gevoelig aan (vb. Afrikanen, Zuid-Aziaten, Latijns-Amerikanen,…)
Wat is de behandeling van type 2 diabetes?
Bij een vroege diagnose van diabetes of prediabetes, is het soms nog mogelijk om de diabetes om te keren door een combinatie van gezonde levensstijl, vermagering en beweging. Sowieso is gezonde levensstijl de hoeksteen van de behandeling van diabetes.
Wat medicatie betreft, is de eerste stap meestal een behandeling met metformine.
Als dit niet meer voldoende is, kan andere medicatie toegevoegd worden. De keuze van de medicatie hangt af van jouw risicoprofiel, gewicht en eventuele comorbiditeiten.
Wie start de behandeling voor type 2 diabetes?
Bij prediabetes of beginnende type 2 diabetes, kan de behandeling opgestart worden door de huisarts. Hierbij kan de huisarts beslissen om een opstarttraject diabetes te beginnen.
Dit is een zorgmodel dat ontworpen is om patiënten met diabetes type 2 beter te ondersteunen. Het vervangt het vroegere voortraject en richt zich op een vroege diagnose en behandeling. Dit traject is bedoeld voor patiënten die niet zijn opgenomen in een Zorgtraject of een gespecialiseerd centrum voor zelfregulatie van diabetes (of Diabetesconventie).
Meer over het opstarttraject op diabetes.be
Wat zijn de voordelen van het Opstarttraject?
- Dieetadvies
- Podologie
- Terugbetaling van diabeteseducatie
- Jaarlijkse tandheelkundige controles
Wanneer ga ik best naar een endocrinoloog?
Als je diabetes niet meer onder controle raakt (HbA1c < 7%) met 2 of 3 soorten diabetesmedicatie, zal je huisarts je wellicht doorverwijzen naar een endocrinoloog.
De endocrinoloog kan dan beslissen om een Zorgtraject Diabetes op te starten of om je in de Diabetesconventie te includeren.
Wat is het Diabetes Zorgtraject?
- Het zorgtraject is er voor personen met diabetes type 2 die worden behandeld met GLP-1-analogen (inspuitbaar of pilletje) of 1 tot 2 insuline-injecties/dag. Het kan ook worden opgestart als de behandeling met bloedsuikerverlagende medicatie (pilletjes) onvoldoende is en een GLP-1-analoog of insuline wordt overwogen.
- Er wordt een contract ondertekend door de huisarts, endocrinoloog en jezelf. Je bezorgt dit formulier aan je mutualiteit. De adviserend geneesheer bevestigt de goedkeuring via een brief.
- Voorwaarden waar je aan moet voldoen om een zorgtraject af te sluiten: diagnose diabetes type 2 en behandeld worden met GLP-1-analoog, 1 of 2 insuline-injecties/dag of maximale orale (pilletjes) diabetesmedicatie; een GMD hebben waarbij volgende parameters worden geregistreerd: BMI, bloeddruk, HbA1c en LDL-cholesterol. Het zorgtraject wordt jaarlijks automatisch verlengd zolang je aan de voorwaarden voldoet. Binnen het zorgtraject heb je enkel recht op gratis zelfcontrolemateriaal als je wordt behandeld met een GLP-1-analoog of insuline: 1 bloedglucosemeter/3 jaar; 150 bloedglucosestrips/6 maand; 100 lancetten/6 maand.
- De huisarts is de coördinator en opvolger van je diabetesbehandeling. De endocrinoloog heeft een adviserende rol en werkt nauw samen met de huisarts en andere zorgverleners. Iedereen in het zorgtraject heeft ook recht op educatie. Jaarlijks gaat dit over 5 educatiesessies van 30 minuten op voorschrift van de huisarts.
- Jaarlijks heb je ook recht op een volledige terugbetaling voor: 2 sessies van 30 minuten bij een erkend diëtist; 2 sessies van 45 minuten bij een erkend podoloog (indien je een verhoogd voetrisico hebt). Je hebt ook recht op jaarlijks een volledig terugbetaald preventief mondonderzoek door een tandarts.
- Binnen het zorgtraject ben je verplicht om jaarlijks de endocrinoloog te raadplegen en minstens 2 keer per jaar de huisarts te raadplegen. Zolang het zorgtraject loopt, worden deze consultaties volledig terugbetaald door de mutualiteit.
Wat is de Diabetesconventie?
- De diabetesconventie is bedoeld voor wie nood heeft aan gespecialiseerde begeleiding, gezien de complexe insulinebehandeling. Ons multidisciplinair diabetesteam zorgt voor de opvolging van: personen met diabetes type 2 met ≥ 3 injecties en voor personen met diabetes type 2 die tijdelijk worden opgenomen in de conventie bv. omwille van ontregelde bloedglucosewaarden door een cortisonebehandeling of chemotherapie bij kanker.
- Daarnaast kunnen ook vrouwen met zwangerschapsdiabetes, vrouwen met een zwangerschapswens, personen op nierdialyse ... opgenomen worden in de diabetesconventie.
- De aanvraag voor opname in de diabetesconventie gebeurt via het ziekenhuis en wordt aan de mutualiteit bezorgd ter goedkeuring. Je dient te beschikken over een GMD bij je huisarts. Een conventie dient jaarlijks verlengd te worden.
Binnen de conventie heb je recht op gratis zelfcontrolemateriaal dat je verkrijgt via het ziekenhuis: personen met diabetes type 2 op minimum 3 of meer injecties hebben recht op sensoren of een glucosemeter met strips (+/- 125 maand). Personen in groep C hebben ook recht op een gratis glucosemeter met een beperkt aantal strips. - Binnen de conventie heb je recht op kosteloze educatie door een diabeteseducator en een diëtist. De educatie vindt steeds binnen het ziekenhuis plaats. Je dient minimum 1x/jaar bij de endocrinoloog langs te gaan. Binnen de conventie ben je ook verplicht om volgende jaarlijkse onderzoeken te ondergaan: oogonderzoek, nierfunctie, controle zenuwaantasting en voetonderzoek. Jaarlijks heb je recht op een volledige terugbetaling voor 2 sessies van 45 minuten bij een erkend podoloog, bij verhoogd voetrisico, op voorschrift van je behandelend arts.
- Ook een psycholoog maakt deel uit van het conventie-team.
- Je hebt ook recht op jaarlijks een volledig terugbetaald preventief mondonderzoek door een tandarts.