Wat is diabetes Type 1?
Type 1 diabetes is een chronische aandoening waarbij het afweersysteem de insulineproducerende cellen in de alvleesklier (pancreas) vernietigt. Insuline is een hormoon dat nodig is om suiker (glucose) uit het bloed naar de lichaamscellen te brengen, waar het als brandstof dient.
Wanneer er geen insuline meer wordt aangemaakt, kan glucose niet goed in de cellen worden opgenomen en stijgt de bloedsuikerspiegel. Dat kan leiden tot klachten zoals veel dorst, frequent plassen, onverklaarbaar gewichtsverlies, wazig zien en vermoeidheid.
Type 1 diabetes ontstaat meestal op jonge leeftijd, maar kan ook bij volwassenen beginnen.
Wat zijn de symptomen van type 1 diabetes?
- Veel dorst
- Veel plassen
- Slecht of wazig zien
- Weinig energie
- Gewicht verliezen
- Wondjes genezen slecht
- Tandproblemen
Wat is de behandeling van type 1 diabetes?
Omdat het lichaam zelf geen insuline meer kan produceren, is levenslange toediening van insuline noodzakelijk. Dat kan op twee manieren:
- Meerdere dagelijkse injecties met kort- en langwerkende insuline.
- Insulinepomp, die continu een kleine hoeveelheid insuline afgeeft en extra doses kan toedienen bij maaltijden.
Naast insuline is zelfcontrole van de bloedsuiker onmisbaar. Dat kan via vingerprikjes of met een continue glucosemeter (sensor). Ook gezonde voeding, voldoende beweging en regelmatige opvolging door een diabetesteam helpen om de bloedsuiker zo stabiel mogelijk te houden en complicaties te voorkomen.
Wat is het verschil met type 2 diabetes?
Type 1 en type 2 diabetes worden vaak door elkaar gehaald, maar het mechanisme is verschillend.
Bij type 1 valt het afweersysteem de eigen insulineproducerende cellen aan. Het resultaat is een volledig tekort aan insuline.
Bij type 2 maakt het lichaam meestal nog wel insuline, maar is er een ongevoeligheid voor insuline (insulineresistentie) en kan de productie later onvoldoende worden.
Type 1 begint vaak plots en op jongere leeftijd, terwijl type 2 meestal geleidelijk optreedt en vaker voorkomt bij volwassenen met overgewicht of een ongezonde levensstijl.
Speelt erfelijkheid een rol in type 1 diabetes?
Erfelijke aanleg speelt een rol, maar het risico blijft relatief klein. Wanneer één ouder type 1 diabetes heeft, is de kans dat een kind het ook krijgt ongeveer 3 tot 8 %.
De meeste mensen met type 1 diabetes hebben geen directe familieleden met de ziekte.
Waarschijnlijk werken genetische factoren samen met omgevingsinvloeden, zoals bepaalde virusinfecties, maar de precieze oorzaak is nog niet volledig bekend.
Kan type 1 diabetes voorkomen worden?
Op dit moment bestaat er geen bewezen methode om type 1 diabetes te voorkomen. Wereldwijd lopen onderzoeken naar behandelingen die het afweersysteem vroegtijdig proberen te beïnvloeden bij mensen met een hoog risico, maar deze strategieën zijn nog experimenteel en maken geen deel uit van de standaardzorg.
Sinds kort is er wel behandeling mogelijk met Teplizumab, een soort immunotherapie, om het ontstaan van type 1 diabetes met een 2-tal jaar uit te stellen.
Wat zijn de mogelijke complicaties van type 1 diabetes?
Een goede bloedsuikerregeling verlaagt het risico, maar type 1 diabetes kan op lange termijn toch leiden tot verschillende complicaties:
- Hart- en vaatziekten zoals een hartinfarct of beroerte
- Nierschade (diabetische nefropathie)
- Oogproblemen (diabetische retinopathie, risico op slechtziendheid)
- Zenuwschade (neuropathie), wat kan leiden tot tintelingen, pijn of gevoelloosheid
- Problemen met de bloedvaten in voeten en benen, waardoor wondjes minder goed genezen
Regelmatige medische opvolging, een evenwichtige levensstijl en het nauwkeurig opvolgen van de behandeling zijn cruciaal om deze complicaties te voorkomen of uit te stellen.